facebook twitter

مشاوره ورزشی


  • پاسخ به سئوالات کاربران
  • ارائه برنامه تمرین و تغذیه
  • مشاوره تیمهای ورزشی
  • محاسبه آنلاین وضعیت بدنی و آمادگی جسمانی

اصول بیومکانیکی بافت های نرم

دستگاه اسکلتی ـ عضلانی طی فعالیت های طبیعی روزمره در معرض فشارهای مداوم مکانیکی می باشد. این فشارها در فردی که سالم است باعث آسیب دیدگی نمی شود. حین فعالیت های ورزشی این فشارها از حیث شدت، جهت، مدت و زمان تغییرات زیادی می نماید. اگر شدت، مدت و جهت فشارهای مکانیکی شناخته شده باشند معمولا بسیاری از ویژگی های آسیب را می توان پیش بینی کرد.
برای فهمیدن بیومکانیک باید درک مشترکی از واژه های بیومکانیک داشت. نیروها از طریق اعمال یک بار خارجی بر بدن وارد می شود. مانند زدن پا به زمین که نیروی عکس العمل آن نیروی خارجی است که از زمین به پای فرد وارد می شود. علاوه بر نیروهای خارجی، نیروهای داخلی هستند که از انقباض عضلات تولید می شوند. اگر همه نیروهای داخلی و خارجی را در نظر بگیریم، تاندون ها و لیگامنت ها باید نیرویی 2 تا 3 برابر وزن بدن را تحمل نمایند.
اگر نیروهای داخلی و خارجی وارد بر بدن در حالت تعادل باشند، حرکتی روی نخواهد داد. اما اگر این تعادل بر قرار نباشد موجب حرکت می گردد که می تواند خطی یا دورانی باشد. حرکت دورانی زمانی روی می دهد که دو نیرو در دو جهت مخالف بر محور دوران اثر نمایند و جفت نیرو ایجاد کنند.
هرگاه نیرویی به بدن وارد شود ونیرویی برابر با آن و در جهت مخالف به مقابله با آن برخیزد حرکتی روی نمی دهد اما عضو متحمل نیروی (فشار) خواهد شد. در این حالت سه نیرو را می توان برشمرد:
  • اگر جهت نیروهای مخالف به سمت هم باشد این نیروها را «فشاری یا فشارنده» می گویند.
  • اگر جهت نیروها به دو سوی مختلف باشد نیرو را «کششی» می نامند.
  • اگر نیروها چرخشی و در جهت مخالف هم باشند به آنها نیروهای «برشی» می گویند.

compresive force
shearing force
tensile force
بافتهای سخت در برابر نیروهای فشاری، برشی و کششی تغییر شکل نمی یابند. اما بافتهای نرم مانند عضلات، تاندون و غضروف در برابر این فشارها تغییر شکل می یابند یا به عبارتی این ساختارها دارای رفتار ویسکوالاستیک هستند. میزان تغییرات بافت نرم را میتوان بر اساس واحد حجم یا طول بررسی کرد.
اگر میزان نیروها از حدی فراتر نرود تغییرات ایجاد شده در بافت نرم برگشت پذیر خواهد بود. این نوع از تغییر شکل را «تغییر شکل الاستیکی» می نامند. اگر نیروهای تغییرشکل دهنده شدید باشد آسیب ساختمانی به بافت نرم وارد می سازند. این آسیب زمانی محرز میشود که با قطع نیرو ساختار به شکل اولیه خود برنگردد. به این نوع از تغییر شکل «رفتار پلاستیکی» می گویند. اگر این تغییر تا جایی ادامه یابد که ساختار کاملا از هم گسیخته شود (مثلا تاندون پاره شود) به «نقطه تسلیم» رسیده است. در نقطه تسلیم تأثیر نیروهای تغییرشکل دهنده رها و فشار صفر می شود.